İçeriğe geç
Türkiye

Bilim Dünyasında Bir İlk: Bugüne Kadarki En Hassas Atom Saati Geliştirildi

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi29 Eylül 2026 08:160 görüntülenme3 dk okuma

Singapur'daki araştırmacılar, lutesyum elementini kullanarak şimdiye kadar üretilmiş en doğru ve kararlı atom saatini geliştirdi. 19 ondalık basamağa kadar ölçüm yapabilen bu yeni cihaz, zaman standartlarında ve yerçekimi ölçümlerinde çığır açmaya hazırlanıyor. İki lutesyum saatinin karşılaştırılması, milimetrik yükseklik farklarından kaynaklanan yerçekimi değişimlerini bile tespit edebildi.

Bilim Dünyasında Bir İlk: Bugüne Kadarki En Hassas Atom Saati Geliştirildi

Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) Kuantum Teknolojileri Merkezinde (CQT) lutesyum elementinden üretilen atom saati, zaman ölçümünde eşi benzeri görülmemiş bir hassasiyet seviyesine ulaştı. Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu yeni nesil saat geçiş frekansını 19 ondalık basamağa kadar ölçmeyi başardı ve 1 çarpı 10 üzeri eksi 19 belirsizlik oranı sağladı. Bu oran, bugüne kadar herhangi bir optik atom saati için kaydedilen en düşük değer olma özelliğini taşıyor.

CQT Baş Araştırmacısı ve Fizik Bölümü Doçenti Murray Barrett, ellerindeki cihazın dünyanın en hassas saati olduğundan emin olduklarını belirtti. Atom saatleri, bir atomun elektronu sabit bir frekansta enerji seviyelerini değiştirdiğinde gerçekleşen atomik geçişe kilitlenerek zamanı tutuyor. Bu sistemde bir lazer, söz konusu geçişle eşleşecek şekilde ayarlanıyor ve ışığın salınımları tıpkı bir sarkacın hareketi gibi zamanı işaretliyor. CQT saati ise referans olarak lutesyum-176'nın elektrik yüklü tek bir iyonunu kullanıyor ve bu iyonun geçişi 848 nanometre dalga boyuna sahip bir lazerle eşleştiriliyor.

İlgili haber: Karaman FK Takım Otobüsünde Yangın: Maç Ertelendi

Sıcaklık değişimleri ve manyetizma normalde atom saatlerinin frekansını etkileyebiliyor. Ancak lutesyumun saat geçişi bu dış etkenlerden neredeyse hiç etkilenmiyor. Bu durum, saatin hem Antarktika'nın dondurucu soğuğunda hem de dünyanın en sıcak noktalarından biri olan Ölüm Vadisi'nde aynı kararlılıkla çalışabilmesini sağlıyor. Araştırma ekibi, on yılı aşkın süren hassas mühendislik çalışmalarının yanı sıra aşırı ince ortalama adı verilen yeni bir yöntem geliştirerek bu başarıya ulaştı.

Bilim insanları geliştirdikleri iki lutesyum saatini korelasyon spektroskopisi tekniğiyle 200 saat boyunca karşılaştırdı. Saatler 5,7 çarpı 10 üzeri eksi 19 belirsizlik içinde uyum sağlayarak bugüne kadarki en hassas saat karşıyasını gerçekleştirdi. Uzmanlar, iki saatin birbiriyle uyumunu test etmenin standardın doğruluğunu kanıtlamanın tek yolu olduğunu vurguluyor.

İlgili haber: Aliağa FK'da Teknik Direktör Değişimi: Namet Ateş Gitti, Erkan Sözeri Geldi

Genel görelilik kuramına göre yerçekimi zamanın akışını yavaşlatıyor ve farklı yüksekliklerdeki saatlerin çok küçük oranlarda farklı hızlarda çalışmasına neden oluyor. 10 üzeri eksi 19 seviyesindeki optik saatler, bu etkiyi sadece milimetrelik yükseklik farklarında bile algılayabiliyor. CQT ekibinin yaptığı karşılaştırma, aynı masadaki saatler arasındaki 5 milimetrelik farkı çözebildi. Araştırmacılar iki lutesyum iyonunun konumunu bir milimetrenin altında bağımsız olarak ölçtü. Yerçekimine karşı gösterilen bu olağanüstü hassasiyet, lutesyum saatinin dünyadaki diğer öncü saatlerle kıyaslanmasını bile zorlaştırıyor çünkü yerçekimi farkları henüz bu düzeyde tam olarak bilinemiyor. Araştırma ekibi, gelecekte bu saatin hassasiyetinin nasıl geçilebileceğini öngöremediklerini belirtiyor.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

Yorum Yap

... + ... = ?

İlgili Haberler

Tüp Bebek Tedavisinin Aşamaları ve Süreç Yönetimi
Türkiye1 dk okuma

Tüp Bebek Tedavisinin Aşamaları ve Süreç Yönetimi

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Aygen Çelik, anne ve baba olmak isteyen çiftlere uygulanan tüp bebek tedavisinin detaylarını paylaştı. Tedavi sürecinin kişiye özel planlanmasının ve uzman takibinin kritik önem taşıdığı vurgulandı.

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi
017 Kasım 2026 12:59
Meral Dinçer'e Duygusal Emeklilik Vedası
Türkiye1 dk okuma

Meral Dinçer'e Duygusal Emeklilik Vedası

Emekliliğe ayrılan Meral Dinçer, mesai arkadaşlarının düzenlediği özel bir yemek programıyla uğurlandı. Etkinlikte Dinçer'e katkıları nedeniyle plaket takdim edilirken, duygusal anlar yaşandı.

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi
016 Kasım 2026 15:07
Fırat Üniversitesi Hastanesi'nde Dünya Diyabet Günü Kan Şekeri Taraması Yapıldı
Türkiye2 dk okuma

Fırat Üniversitesi Hastanesi'nde Dünya Diyabet Günü Kan Şekeri Taraması Yapıldı

Fırat Üniversitesi Hastanesi, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında diyabet farkındalığını artırmak amacıyla vatandaşlara yönelik kan şekeri taramaları gerçekleştirdi. Etkinlikte erken teşhisin önemi vurgulanırken, risk grubundaki bireyler tespit edilerek bilgilendirildi.

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi
016 Kasım 2026 14:36
Polat Şaroğlu, 1091 Oy ile Parti Meclisi'ne Girdi
Türkiye1 dk okuma

Polat Şaroğlu, 1091 Oy ile Parti Meclisi'ne Girdi

YENİ Parti 1. Olağan Kurultayı'nda gerçekleştirilen seçimler sonucunda Polat Şaroğlu, yüksek bir oy oranıyla Parti Meclisi'ne seçildi. Genel Başkan Özgür Özel'in yeniden seçilmesinin ardından PM ve YDK listeleri delegeler tarafından onaylandı.

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi
015 Kasım 2026 21:02

Bunları da Okuyun